کیست هیداتیک

انسان‌ها به دو نوع عمده از بیماری کیست هیداتیک دچار می‌شوند که شامل اکینوکوکوزیس کیستی و اکینوکوکوزیس آلوئولار می‎باشد که این بیماری دو نوع دیگر نیز دارد که خیلی رایج نیستند که شامل اکینوکوکوزیس چند کیستی و اکینوکوکوزیس تک کیستی است.

 

کیست هیداتیک

 

 اکینوکوکوز سیستیک (CE)

بیماری اکینوکوکوز سیستیک (CE) در نتیجه آلوده شدن به مرحله لاروی اکینوکوکوس گرانولوزوس یک کرم کوچک ریز (طول ~ 2-7 میلی متر) موجود در سگها (میزبان قطعی)، گوسفندان، گاوها، بزها، روباه ها و خوک ها (میزبانهای متوسط) و در انسان‎ها ابتدا بدون علامت و به تدریج باعث ایجاد توده هایی بزرگ می شود که معمولاً در کبد و ریه ها که درمان می تواند شامل دارو و جراحی باشد.

بیماری اکینوکوکوز سیستیک (CE)

افراد مبتلا به اکینوکوکوز کیستیک اغلب بدون علامت باقی می مانند تا زمانی که کیست های هیداتید حاوی لارو انگل به اندازه کافی بزرگ شوند و باعث ناراحتی، درد، حالت تهوع و استفراغ شوند. کیست ها در طی چندین سال قبل از رسیدن به بلوغ رشد می کنند و میزان بروز علائم به طور معمول به محل قرارگیری کیست بستگی دارد. این کیست ها عمدتاً در کبد و ریه ها یافت می شوند اما می توانند در طحال، کلیه ها، قلب، استخوان و سیستم اعصاب مرکزی از جمله مغز و چشم ها نیز ظاهر شوند. پارگی کیست غالباً به دلیل ضربه ایجاد می شود و ممکن است در نتیجه آزاد شدن مایع کیستیک، واکنش های آنافیلاکتیک خفیف تا شدید و یا حتی مرگ شود.

اکینوکوکوز آلوئولار (AE) با تومورهای انگلی در کبد مشخص می شود و ممکن است به اندام های دیگر از جمله ریه ها و مغز گسترش یابد و در انسان، فرم لاروی مولتی لوکولاریس کاملاً به کیست رسیده نمی شود بلکه باعث ایجاد وزیکول هایی می شود که به بافت های اطراف حمله کرده و آنها را از بین می برد و باعث ناراحتی یا درد، کاهش وزن و کسالت می شود و همچنین می تواند باعث نارسایی کبدی و مرگ شود زیرا به بافتهای مجاور و به ندرت مغز گسترش می یابد که خودد یک بیماری خطرناک است که منجر به مرگ و میر بین 50٪ تا 75 درصد افراد می شود به خصوص در افرادی که از نظر بهداشتی ضعیف هستند.

اکینوکوکوز آلوئولار (AE)

بیماری اکینوکوکوز آلوئولار (AE) در نتیجه آلوده شدن به مرحله لاروی اکینوکوکوس مولتی لوکولاریس یک كرم كوچك  (طول ~ 1-4 میلی متر) در روباه ها، كایوت ها، سگ ها و گربه ها (میزبانهای قطعی) وجود دارد، اگرچه موارد انسانی نادر است اما عفونت در انسان باعث ایجاد تومورهای انگلی در کبد و به ندرت در ریه ها، مغز و سایر اندام ها می شود و در صورت عدم درمان عفونت با AE می تواند کشنده باشد.

چگونه افراد دچار اکینوکوکوز آلوئولار (AE) می شوند؟

افرادی که به طور تصادفی تخم های کرم اکینوکوکوس مولتی لوکولاریس را می بلعند در معرض خطر عفونت قرار دارند و افراد در معرض خطر شامل دام، شکارچیان، دامپزشکان یا سایر افرادی هستند که با روباه های وحشی یا کایوت یا مدفوع آنها یا سگها و گربه های خانگی که امکان خوردن جوندگان وحشی آلوده به AE را دارند تماس دارند و انسان می تواند با انتقال “دستی به دهان” یا آلودگی در معرض این تخمها قرار گیرد.

با خوردن مستقیم مواد غذایی آلوده به مدفوع از روباه ها یا کایوت ها که ممکن است شامل چمن، گیاهان یا سبزیجات جمع آوری شده از مزارع باشد. با نوازش یا دست زدن به سگهای خانگی یا گربه های آلوده به کرم نواری اکینوکوکوس مولتی لوکولاریس که این حیوانات خانگی ممکن است تخم کرم را در مدفوع خود ریخته و پوست آنها آلوده شود.

 

علائم اکینوکوکوز آلوئولار (AE) چیست؟

اکینوکوکوز آلوئولار در اثر رشد لارو کرم نواری تومور مانند یا کیست مانند در بدن ایجاد می شود و معمولاً کبد را درگیر می کند اما می تواند به سایر اندام های بدن گسترش یابد و از آنجا که کیست ها رشد آهسته دارند ممکن است عفونت با AE تا سال ها هیچ علائمی ایجاد نکند و درد یا ناراحتی در ناحیه فوقانی شکم، ضعف و کاهش وزن ممکن است در نتیجه رشد کیست ها ایجاد شود و علائم آن مشابه علائم سرطان کبد و سیروز کبدی ‎باشد.

اگر فکر می کنم دچار اکینوکوکوز آلوئولار (AE) هستم چه کاری باید انجام دهم؟

اگر فکر می کنید ممکن است به اکینوکوکوز آلوئولار (AE) مبتلا شوید و به پزشک خود مراجعه کنید که تشخیص AE می تواند با آزمایش خون انجام شود که به دنبال وجود آنتی بادی های اکینوکوکوس مولتی لوکولاریس است.

 

کیست هیداتیک

 

پیشگیری و کنترل

اکینوکوکوز سیستیک با جلوگیری از انتقال انگلی کنترل می شود و اقدامات پیشگیری شامل محدود کردن مناطق مجاز سگ و جلوگیری از مصرف گوشت حیوانات آلوده به کیست است.

  • از تغذیه سگها با لاشه گوسفندان آلوده جلوگیری کنید.
  • جمعیت سگهای ولگرد را کنترل شود.
  • کشتار خانگی گوسفندان و سایر دامها را محدود کنید.
  • از هرگونه غذا یا آبی که ممکن است توسط مواد مدفوع سگ آلوده شده باشد ، استفاده نکنید.
  • پس از دست زدن به سگ ها و قبل از دست زدن به غذا، دستان خود را با آب و صابون بشویید.
  • اهمیت شستن دست ها را برای جلوگیری از عفونت به کودکان بیاموزید.
  • به سگها اجازه ندهید از جوندگان و سایر حیوانات وحشی تغذیه کنند.
  • از تماس با حیوانات وحشی مانند روباه ، کایوت و سگ های ولگرد خودداری کنید.
  • حیوانات وحشی را تشویق نکنید که به خانه شما نزدیک شوند یا آنها را به عنوان حیوانات خانگی نگهداری کنید.

با اجتناب از تماس با حیوانات وحشی مانند روباه، کایوت و سگ و مدفوع آنها و با محدود کردن فعل و انفعالات بین سگ ها و جمعیت جوندگان می توان از اکینوکوکوز آلوئول جلوگیری کرد.

 

کیست هیداتیک

 

اپیدمیولوژی و عوامل خطر

اکینوکوکوز سیستیک (CE) که در اثر عفونت با مرحله لاروی اکینوکوکوس گرانولوزوس ایجاد می شود و در آفریقا، اروپا، آسیا، خاورمیانه، آمریکای مرکزی و جنوبی و در موارد نادر در آمریکای شمالی یافت می شود. انگل هنگامی که سگها اعضای حیوانات حاوی کیست هیداتید را می‎بلعند به آن ها منتقل می شوند و کیست ها به کرم های بالغ در سگ تبدیل می شوند که پس از آن سگ های آلوده تخم کرم را در مدفوع خود ریخته و زمین را آلوده می کنند و در آخر گوسفند، گاو، بز و خوک تخم کرم را در زمین آلوده می خورند و بعد از بلع تخمها خارج می شوند و در اندامهای داخلی به کیست تبدیل می شوند.

متداول ترین روش انتقال به انسان برخورد تصادفی با خاک، آب یا غذایی است که توسط مواد مدفوع یک سگ آلوده، آلوده شده است. تخمهای اکینوکوکوز که در خاک رسوب کرده اند می توانند تا یک سال زنده بمانند و این بیماری معمولاً در افراد درگیر در پرورش گوسفند مشاهده می شود.

اکینوکوکوز آلوئولار (AE) در اثر عفونت با مرحله لاروی اکینوکوکوس مولتیلوکولاریس ایجاد می شود و در سراسر کره خاکی یافت می شود و به ویژه در عرض های شمالی اروپا، آسیا و آمریکای شمالی شیوع دارد. کرم بالغ به طور معمول در روباه ها، کایوت ها و سگ ها دیده می شود و عفونت با مراحل لارو از طریق خوردن غذا یا آب آلوده به تخم کرم به افراد منتقل می شود.

تشخیص

برای تشخیص کیست از تکنیک های تصویربرداری مانند سی تی اسکن، سونوگرافی و MRI استفاده می شود و پس از تشخیص کیست ممکن است از آزمایشات سرولوژیک برای تأیید تشخیص استفاده شود.

اکینوکوکوز آلوئولار به طور معمول در افراد مسن مشاهده می شود و تکنیک های تصویربرداری مانند سی تی اسکن برای تایید بصری وزیکول های انگلی و ساختارهای شبیه کیست استفاده می شود و آزمایشات سرولوژیک می تواند عفونت انگلی را تأیید کند.

درمان

در گذشته جراحی تنها درمان کیست های اکینوکوکوز سیستیک بود با وجود شیمی درمانی و درمان مداخله ای به نام PAIR (آسپیراسیون مایع کیست سپس تزریق اتانول یا سالین هیپرتونیک به داخل کیست و آسپیراسیون مجدد و 4 روز قبل این کار یا تا 2 هفته برای جلوگیری از نشت پروتواسکولکس ها به بیمار آلبندازول با دوز 15mg/kg/day داده می شود) جراحی همچنان موثرترین روش درمانی برای برداشتن کیست است و می تواند منجر به بهبودی کامل شود اما برخی کیست ها هیچ علامتی ایجاد نمی کنند و غیرفعال هستند که این کیست ها اغلب بدون هیچ درمانی از بین می روند. درمان اکینوکوکوز آلوئولار دشوارتر از اکینوکوکوز سیستیک است و معمولاً به جراحی رادیکال، شیمی درمانی طولانی مدت یا هر دو نیاز دارد.

 

منبع : www.cdc.gov

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *