برونشکتازی
برونشکتازی چیست؟

برونشکتازی وضعیتی است که در آن لوله های برونش ریه شما برای همیشه آسیب دیده، گشاد و ضخیم می شود که این مجاری هوایی آسیب دیده باعث جمع شدن باکتریها و مخاط در ریه های شما می شود که این منجر به عفونت و انسداد مکرر مجاری تنفسی می شود و هیچ درمانی برای برونشکتازی وجود ندارد اما قابل کنترل است.

دلایل برونشکتازی چیست؟

هرگونه آسیب ریه می تواند باعث برونشکتازی شود و این وضعیت دو دسته اصلی دارد که شامل:

1- مربوط به فیبروز کیستیک (CF) است و به عنوان برونشکتازی CF شناخته می شود که یک بیماری ژنتیکی است که باعث تولید غیر طبیعی مخاط می شود.

2- برونشکتازی غیر CF است که ژنتیکی نیست و شایعترین شرایط شناخته شده که می تواند منجر به برونشکتازی غیر CF شود عبارتند از:

  • سیستم ایمنی غیر طبیعی
  • بیماری التهابی روده
  • بیماری های خود ایمنی
  • بیماری انسداد مزمن ریوی (COPD)
  • کمبود آلفا 1-آنتی تریپسین (علت وراثتی COPD)
  • اچ آی وی
  • آسپرژیلوز آلرژیک (واکنش آلرژیک ریه به قارچ)
  • عفونت های ریوی مانند سرفه سیاه و سل

فیبروز کیستیک بر ریه ها و اندام های دیگر مانند پانکراس و کبد تأثیر می گذارد و در ریه ها این منجر به عفونت های مکرر می شود و در سایر اندام ها عملکرد ضعیف ایجاد می کند.

 

برونشکتازی

 

علائم برونشکتازی چیست؟

علائم برونشکتازی ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشد و برخی از علائم معمول عبارتند از:

  • سرفه مزمن روزانه
  • سرفه خونی
  • صداهای غیر عادی یا خس خس سینه همراه با تنفس
  • تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • هر روز مقدار زیادی مخاط غلیظ سرفه کنید.
  • کاهش وزن
  • خستگی
  • تغییر در ساختار ناخن و انگشتان پا
  • عفونت های مکرر تنفسی

اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید باید بلافاصله برای تشخیص و درمان به دکتر خود مراجعه کنید.

چگونه برونشکتازی تشخیص داده می شود؟

اسکن توموگرافی کامپیوتری قفسه سینه  یا سی‎تی اسکن قفسه سینه رایج ترین آزمایش برای تشخیص برونشکتازی است زیرا رادیوگرافی قفسه سینه جزئیات کافی را ارائه نمی دهد که این آزمایش بدون درد تصاویر دقیقی از مجاری تنفسی و سایر ساختارهای قفسه سینه شما ایجاد می کند و سی تی اسکن قفسه سینه می تواند میزان و محل آسیب ریه را نشان دهد.

پس از تایید برونشکتازی با سی تی اسکن قفسه سینه، پزشک شما سعی می کند تا علت برونشکتازی را براساس سابقه و یافته های معاینه فیزیکی شما تعیین کند یافتن علت دقیق آن مهم زیرا پزشک بالینی بتواند برای جلوگیری از بدتر شدن برونشکتازی، اختلال اساسی را درمان کند و دلایل بی شماری وجود دارد که می تواند باعث برونشکتازی شود و ارزیابی علت اصلی عمدتا شامل آزمایش آزمایشگاهی و میکروبیولوژیک و تست عملکرد ریوی است.

ارزیابی اولیه شما احتمالاً شامل موارد زیر خواهد بود:

  • شمارش کامل خون با دیفرانسیل
  • سطح ایمونوگلوبولین (IgG ، IgM و IgA)
  • کشت خلط برای بررسی باکتری ها، مایکوباکتری ها و قارچ ها

اگر پزشک شما به فیبروز کیستیک مشکوک باشد آزمایش کلرید عرق یا آزمایش ژنتیک را به شما می دهد.

گزینه های درمان برونشکتازی

به طور کلی هیچ درمانی برای برونشکتازی وجود ندارد اما درمان برای کمک به شما در مدیریت بیماری بسیار مهم است و هدف اصلی درمان این است که عفونت ها و ترشحات برونش تحت کنترل قرار گیرند.

همچنین جلوگیری از انسداد بیشتر مجاری تنفسی و به حداقل رساندن آسیب ریه بسیار مهم است و روش های معمول درمان برونشکتازی عبارتند از:

  • پاکسازی مجاری تنفسی با تمرینات تنفسی و فیزیوتراپی قفسه سینه
  • توانبخشی ریوی
  • مصرف آنتی بیوتیک برای پیشگیری و درمان عفونت
  • مصرف گشادکننده های برونش مانند آلبوترول (Proventil) و تیوتروپیوم (Spiriva) برای باز کردن مجاری تنفسی
  • مصرف داروها برای رقیق شدن مخاط
  • مصرف خلط آور برای کمک به سرفه کردن مخاط
  • اکسیژن درمانی
  • واکسیناسیون برای جلوگیری از عفونت های تنفسی

ممکن است به فیزیوتراپی قفسه سینه نیاز داشته باشید که یک فرم جلیقه نوسان قفسه سینه با فرکانس بالا است که به پاکسازی ریه ها از مخاط کمک می کند در این حالت جلیقه به آرامی قفسه سینه شما را فشرده و آزاد می کند و همان اثر سرفه را ایجاد می کند که این باعث خارج شدن مخاط از دیواره لوله های برونش می شود. اگر خونریزی در ریه وجود داشته باشد یا اینکه برونشکتازی فقط در یک قسمت از ریه شما باشد ممکن است برای برداشتن ناحیه آسیب دیده نیاز به جراحی داشته باشید.

آیا می توان از برونشکتازی جلوگیری کرد؟

حدود 50 درصد علت دقیق برونشکتازی مشخص نیست اما اجتناب از استعمال دخانیات، هوای آلوده، مصرف مواد شیمیایی و سرخ کردنی می تواند به محافظت از ریه ها و حفظ سلامت ریه کمک کند. شما و فرزندانتان باید در برابر آنفلوانزا، سیاه سرفه و سرخک واکسینه شوید زیرا این شرایط با بزرگسالی مرتبط است اما اغلب وقتی علت ناشناخته است پیشگیری چالش برانگیز است و تشخیص زودرس برونشکتازی مهم است تا بتوانید قبل از آسیب قابل توجه ریه معالجه کنید.

 

منبع : www.healthline.com

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *